Geeuwenbrug dankt zijn naam aan de verbreding van de Drentse Hoofdvaart bij de Venesluis, waar een zwaaikom of geeuw was voor het keren van de schepen. Oorspronkelijk heette de buurt hier Crommevoord of Crommevoordschebrug. Hier liep een riviertje de Lake, dat vanaf begin 17e eeuw werd gebruikt voor de afvoer van turf in eenvoudige schepen. De Lake werd gekruist door de landroute tussen Steenwijk en Groningen, een beekdal met een voorde (‘doorwaadbare plaats’) in een bocht van het riviertje. De Lake zorgde ook voor ontwatering van het veengebied. Door de onregelmatige waterstand en de grillige loop van de Lake, was het riviertje niet goed genoeg bevaarbaar. Het leidde soms tot onenigheid tussen turfschippers, als ze met hun bootjes bekneld raakten in de bocht. De beek werd daarom gekanaliseerd, en er kwam een brug in plaats van de voorde. De naam Geeuwenbrug wordt voor het eerst in 1846 vermeld.
In de Volkstelling van 1840 wordt Geeuwenbrug nog niet genoemd, ook niet onder de oude naam. Dat is ook logisch omdat enige kernvorming hier pas vanaf eind 19e eeuw heeft plaatsgevonden. Na 1850 ontwikkelde zich bij de brug een lintbebouwing van de oostzijde van het kanaal. In het begin van de 19e eeuw begonnen steeds meer vooraanstaande families uit het hoofddorp Dwingeloo zich in Geeuwenbrug te vestigen.
